Het Beest in Ons

De aard van het kwaad — waarom we tot verschrikkelijke dingen in staat zijn

Vijf online lezingen over de duistere kanten van de menselijke natuur.

Waarom doen mensen dingen waar ze later spijt van hebben? Hoe kunnen gewone, ogenschijnlijk redelijke mensen anderen vernederen, uitsluiten, haten of zelfs gruwelijke daden begaan? En waarom zijn we zo vaak overtuigd van ons eigen gelijk, juist wanneer ons gedrag allesbehalve rationeel is?

We zien onszelf graag als rationele, beschaafde en morele wezens. Maar onder de oppervlakte werken evolutionaire overlevingsmechanismen, automatische angstreacties, groepsloyaliteit en onbewuste vooroordelen die ons gedrag veel sterker beïnvloeden dan we denken.

In "Het Beest in Ons" onderzoeken we het kwaad vanuit de biologie, culturele antropologie, neurowetenschap en Jungiaanse psychologie. We kijken voorbij de eenvoudige tegenstelling tussen goed en kwaad en onderzoeken de mechanismen die mensen ertoe kunnen brengen om tegen hun eigen waarden in te handelen — en soms zelfs anderen ernstig schade te berokkenen.

Vijf avonden, vijf confronterende thema’s:

Avond 1 — Het Beest in Ons: waarom we irrationeel handelen?

Waarom nemen we beslissingen die tegen ons eigen belang ingaan? Waarom laten we ons leiden door impulsen, angst en vooroordelen, zelfs wanneer we beter zouden moeten weten? We onderzoeken hoe ons brein beslissingen neemt, waarom onze rationele vermogens niet altijd de overhand krijgen en hoe we kunnen herkennen wanneer automatische reacties ons gedrag sturen.

Avond 2 — Van angst naar haat: de biologie van vijandig denken

Waarom ervaren we sommige mensen spontaan als bedreigend? Welke rol spelen de amygdala, aangeleerde angstreacties en onbewuste vooroordelen? We onderzoeken hoe groepsdenken, propaganda en het gevoel van dreiging vijandigheid kunnen versterken — en hoe gewone mensen ertoe komen anderen als minderwaardig of gevaarlijk te beschouwen.

Avond 3 — Collectieve gehoorzaamheid, conformisme en de macht van de groep.

Hoe ver gaan mensen om erbij te horen, autoriteiten te gehoorzamen of aan verwachtingen te voldoen? Waarom doen mensen soms dingen die ze individueel nooit zouden goedkeuren? We kijken naar invloedrijke psychologische experimenten en onderzoeken hoe sociale druk, machtsverhoudingen en de verdeling van verantwoordelijkheid kunnen bijdragen aan schadelijk gedrag.

Avond 4 — Wreedheid, agressie en het plezier van wraak: evolutionaire kronkels, leugens en zelfbedrog.

Waarom kan het leed van een ander soms voldoening geven? Hoe veranderen frustratie, vernedering en het verlangen naar vergelding in agressie? We onderzoeken de biologische en psychologische mechanismen achter wraak, de rol van beloning in het brein en de manier waarop herhaalde blootstelling aan geweld onze gevoeligheid ervoor kan verminderen.

Avond 5 — De cyclus en erfenis van geweld: trauma, stress en herstel. Over posttraumatische groei, altruïsme en de vraag of er hoop is.

Wat gebeurt er wanneer geweld en langdurige stress deel worden van iemands leefwereld? Hoe kan het zenuwstelsel zich aanpassen aan gevaar, en wanneer wordt die aanpassing zelf destructief? We onderzoeken de gevolgen van vroegkinderlijk geweld, de mogelijke intergenerationele overdracht van stressreacties en wat onderzoek naar epigenetica ons wel — en niet — vertelt over de erfenis van ingrijpende ervaringen. En natuurlijk kijken we naar de vrije wil, hoe we de keuzes maken (hoe vrij bent je in je keuzesmaken proces) en onze relatie met VrijZijn.

Waarom deze cursus?

Deze cursus is een gezamenlijk onderzoek voor volwassenen, vanuit hart, lijf en ziel. We vragen ons af: Waar sta ik? Hoe verbind ik mij met de wereld vanuit realiteit en zonder bypass? Hoe sta ik op mijn gronden in tijden van grote veranderingen, zoals we die nu meemaken? Hoe zorg ik voor mezelf en anderen in tijden van onvoorspelbaarheid en grenzeloosheid?

Het idee dat mensen van nature goed zijn en alleen door hun omgeving tot kwaad worden gebracht, is te eenvoudig. Onze biologische erfenis bevat mechanismen die ons ooit hielpen overleven, maar die onder bepaalde omstandigheden kunnen bijdragen aan agressie, uitsluiting en geweld.

Dat inzicht is geen vrijbrief voor destructief gedrag. Het biedt juist de mogelijkheid om beter te begrijpen wat eraan voorafgaat, welke omstandigheden het versterken en waar we bewuster kunnen ingrijpen.

Met inzichten uit wetenschappelijk onderzoek, psychologische experimenten en herkenbare voorbeelden onderzoeken we hoe het kwaad kan ontstaan — in de samenleving, in groepen en in ons dagelijks leven.

De ongemakkelijke vraag is niet alleen waartoe anderen in staat zijn. De vraag is ook: welke krachten kunnen ons beïnvloeden zonder dat we het doorhebben?

"Het Beest in Ons" nodigt je uit om voorbij het beschaafde oppervlak te kijken. Niet om mensen in goed en kwaad te verdelen, maar om de menselijke natuur eerlijker, dieper en genuanceerder te begrijpen.

Praktische informatie

Vorm: vijf online lezingen op woensdagavond

Data: 3, 10, 17 en 24 februari en 3 maart 2027

Tijd: 19.30–21.30 uur

Opnames: de opnames van de presentaties worden na afloop toegestuurd, zodat je de inhoud kunt terugkijken.

Totale cursusduur: 10 uur

Tarieven

Tickets: https://hipsy.nl/shop/257368-beest-in-ons

Alle tarieven gelden voor de volledige reeks van vijf lezingen.

Het Beest in Ons — begrijp de mechanismen achter het kwaad, waarom zijn we tot verschrikkelijke dingen in staat zijn, en ontdek waarom de menselijke natuur complexer is dan we graag geloven.

Meer informatie: email Tanya workwithtanyaroze@gmail.com